تلسكوپ ۹۰ میلی‌متری اسكای‌واچر (آكروماتيک، F900، مقر AZ3)

نوشته: اریک.آر.زاینر

ترجمه: آرش فراست

اخیراً برای تولد ۷ سالگی دخترم یک تلسکوپ BK909-AZ3 اسکای‌واچر خریدم. الان که با این تلسکوپ کار کرده‌ام به نظرم می‌رسد که این تلسکوپ ارزش نوشتن همچین مطلبی را دارد.

باید بگویم من هیچ ارتباطی با شرکت اسکای‌واچر ندارم و برای نوشتن این مطلب هیچ پولی نمی‌گیرم.

تلسکوپ به خوبی بسته‌بندی شده بود و درون دو جعبه تحویل داده شد. لوله و حلقه‌ها در یک جعبه، سر مقر و سه‌پایه در جعبه دیگر بودند. البته چشمی‌ها، بارلو، جوینده نقطه قرمز، چپقی ۴۵ درجه و یک جعبه ابزار کوچک هم در جعبه‌ای مخصوص به خود بودند. دفترچه راهنما مناسب بود و سر هم کردن تلسکوپ حدود ۱۰ دقیقه طول کشید.

لوله یک محافظ شبنم داشت که کمی کوتاه بود اما خوب سر جایش چفت می‌شد و درپوش مناسبی داشت. یک فوکوسر رک‌و‌پینیونی ۱/۲۵ اینچ سفید سینتا هم داشت. عدسی شیئی خوب پوشش‌دهی شده بود و ته‌رنگ آبی‌سبز داشت. لوله ۴ حلقه داشت با فاصله‌شان از یکدیگر مناسب بود و قطر داخلی‌شان هم با مخروط نور سازگار بود. فوکوسر هم نرم بود اما کمی بالا پایین می‌شد. حلقه‌ها از جنس آلومینیوم ریخته‌گری شده بودند که روی یکی از آن‌ها پایه‌ای برای استقرار دوربین وجود داشت.

لوازم جانبی نسبت به قیمت تلسکوپ خوب بودند. دو چشمی سوپر پلوسل ۱۲ و ۲۵ میلی‌متری همراه تلسکوپ، بسیار به چشمی‌های سلسترون، مید و جی‌اس‌او شبیه بودند. بارلو بسیار ارزان و تماماً پلاستیکی بود. چپقی منشوری ۴۵ درجه هم مسیر نور بسیار باریکی داشت؛ آن را فوراً با یک چپقی ۱/۲۵ اینچ سلسترون تعویض کردم. جوینده نقطه قرمز هم مشابه جوینده EZ اوریون بود و همانطور که انتظار داشتم خوب کار می‌کرد.

مقر

سر مقر سفیدرنگ است و برای هر دو محور سمت و ارتفاع کنترل حرکت آهسته دارد. محور سمت قفل دارد. کابل‌های مقر خوب بودند اما کابل مربوط به محور سمت بیش از حد بلند بود و هنگام رصد اجرام در ارتفاع زیاد، دور لوله گیر می‌کرد. پس آن را با یک کابل حدوداً ۱۰ سانتی‌متری تعویض کردم.لوله به تعادل نمی‌رسید و هر کاری می‌کردم وقتی ارتفاع لوله به ۷۰ درجه یا بیشتر که می‌رسید لق می‌زد. با استفاده از چند وزنه تعادل برقرار شد و تلسکوپ خوب کار می‌کرد. کنترل‌های حرکت آهسته بسیار نرم و دقیق بودند. پایه‌های سه‌پایه هم همانی بودند که در سه‌پایه‌های AstroView استفاده می‌شوند و بسیار زمخت و محکم هستند.

اولین رصد

نخست با بزرگنمایی ۷۶ برابر زحل را رصد کردم؛ جزئیات سیاره به خوبی تفکیک می‌شد. حلقه‌ها مشخص بودند و نوارهای رنگی سطح آن کاملاً آشکار بودند. ماه هم کامل و درخشان بود و و تلسکوپ جزئیاتش را دقیق نشان می‌داد. بعد از آن سراغ دوتایی عناق و سها در بزرگنمایی ۳۶ برابر رفتم. دو ستاره خوب از هم تفکیک شدند. ستاره‌ها نقطه‌ای بودند و تصویر فقط کمی موج داشت که فکر کنم دلیل آن آستیگماتیسم چشم‌های خودم بود. تست ستاره‌ای را هم با ستاره شعرای شامی انجام دادم. حلقه‌های ناشی از تفرق نور هم‌مرکز و در نقاط عقب و جلوی فوکوس نیز کاملاً مشخص بودند. در کمال شگفتی بتا-تک‌شاخ هم به راحتی قابل تفکیک بود. اکثر ستاره‌ها نقطه‌ای بودند و ابیراهی رنگی در کار نبود. الگوهای تفرق نور هم یا دیده نمی‌شدند یا بسیار اندک بودند. جرم بعدی M13 بود که تصویرش من را حیرت‌زده کرد. خوشه در بزرگنمایی ۷۶ برابر به خوبی تفکیک شده‌بود و برخی ستاره‌های تکی معلوم بودند و درخشش هسته آن کاملاً آشکار بود. زهره را هم امتحان کردم اما ارتفاع خیلی کمی در آسمان داشت و درخشش شدیدش باعث شده بود جزئیاتش مشخص نباشند. مریخ را هم رصد کردم که نزدیک سرسو بود. در بزرگنمایی ۷۶ برابر، کلاهک قطب جنوب و قسمت تیره مرکزی این سیاره مشخص بودند. مقر هم به خوبی کار خود را انجام می‌داد.

نتیجه

تلسکوپ صرف نظر از مشکلات اساسی مقر و استاندارد نبودن بارلو و چپقی، از آن چه انتظار می‌رفت بسیار بهتر بود. مقایسه و بررسی انواع مختلف تلسکوپ در این محدوده قیمت و نهایتاً خرید این شکستی حدود یک ماه طول کشید. بهترین انتخاب در این محدوده قیمت همین تلسکوپ است و هرگز از خرید آن پشیمان نیستم. فقط فکر کنم اگر کسی قرار باشد این تلسکوپ را بخرد اما نتواند مشکل مکانیکی تعادل را حل کند، تجربه آزاردهنده‌ای خواهد داشت. مطمئنم مقر برای دیدن طبیعت و مناظر زمینی کاملاً مناسب است اما برای کار نجومی نقص‌هایی دارد.

آیا آن را به دوستان خود توصیه خواهم کرد؟ بله! اما به شرط اینکه درباره آن از پیش نکاتی بدانند. به هر حال هدفم این بود که دخترم تلسکوپی که می‌خرم را در آینده به خاطر داشته باشد – خودم تلسکوپ شکستی جیسونی که حدود ۴ دهه پیش داشتم را به یاد می‌آورم- و فکر می‌کنم موفق شده‌ام.

ماه -  عکس از: Peter Roth، تورونتو، کانادا - ابزار: تلسکوپ شکستی 909AZ3 اسکای‌واچر، چشمی پلوسل ۱۷ میلی‌متری (یک‌بیستم ثانیه نوردهی)